Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!

Ξεκινώντας –ποιος ξέρει πότε ακριβώς [1]– σαν αντρική οικογενειακή χειροτεχνία, η καλαθοπλεκτική, ξεπέρασε την περιστασιακή μορφή της και έφτασε να συμπληρώνει τους κλάδους βιοτεχνίας του νησιού! Είμαστε ικανοποιημένοι γιατί πίσω από αυτή την τέχνη, βρίσκουμε τους κάτοικους του χωριού μας.

Tο ελληνικό National Georgaphic ασχολήθηκε με την καλαθοπλεκτική του χωριού Βωλάξ Τήνου σε μια εποχή που τα καλάθια απέκτησαν περισσότερο διακοσμητικό παρά χρηστικό ρόλο [Δεκέμβριος 2000], εφόσον υποκαταστάθηκαν από το πλήθος των φτηνών πλαστικών και γυάλινων βιομηχανικών σκευών, με αποτέλεσμα η άλλοτε (βιοτεχνική θα λέγαμε) παραγωγή ειδών καλαθοπλεκτικής έχει περιοριστεί σε σημαντικό βαθμό. Παρ' όλα αυτά, στο «χωριό της καλαθοπλεκτικής», η παράδοση αιώνων συνεχίζεται και σήμερα.  συνέχεια...


Τουρίστρια στο χωριό με καλαθάκι του Aντώνη του Ντουντού (1978).

Περασμένα ξεχασμένα; Όχι, φυσικά. Επιτρέψτε μου να αναφερθώ στα διάφορα είδη καλαθοπλεκτικής που κατασκεύαζαν οι καλαθοπλέκτες του χωριού Βωλάξ, τα τελευταία 100 χρόνια, και που συνεχίζουν μέχρι τις μέρες μας.

Στο χωριό έφτιαχναν –και συνεχίζουν να φτιάχνουν– καλάθια με βέργες (ιτιάς, λυγαριάς) και καλάμια, μόνο οι άνδρες. Οι γυναίκες βοηθούσαν τους άντρες τους στο καθάρισμα των καλαμιών και έφτιαχναν κατασκευές με στάχυα σικάλεως (τα στάχυα της σίκαλης είναι πιο μακρυά από αυτά του κριθαριού) φυσερά, καλαθάκια ραψίματος, πανεράκια πολύχρωμα και άλλα για καθαρά δική τους χρήση. Αυτά σταμάτησαν γύρω στο 1980.

Αντιθέτως, οι άνδρες συνεχίζουν μέχρι σήμερα και μάλιστα, τώρα τελευταία, ορισμένοι χρησιμοπούν και, το εισαγόμενο από την Κίνα, ροτέν για κατασκευές πιο κομψές και λεπτοκαμωμένες. Οι παλαιοί καλαθοπλέκτες συνεχίζουν τον πατροπαράδοτο τρόπο φτιάχνοντας κατασκευές ιδίως για τις αγροτικές, τις οικιακές και τις αλιευτικές ανάγκες.

Στο χωριό υπάρχει σαφής διαφοροποίηση στις κατασκευές που οναμάζονται «καλάθια» και σε αυτές που καλούνται «πανέρια». Ας επισημάνω, εδώ, την διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στο καλάθι και το πανέρι: συνέχεια...

«Τι γίνεται ρε παιδιά, εσείς δεν θα μάθετε να κάνετε καλάθια να μας βοηθάτε;»

Χαλαρή συζήτηση, την ώρα που όλη η οικογένεια φτιάχνει καλάθια

ηχογράφηση: 16.08.1988, 
διάρκεια: 1:20

 

Για την μεταφορά: mix_09.2015

Λυγαριές και καλάμια, υλικά ταπεινά και ξεχασμένα για τους πολλούς. Αλλά όχι για όλους: Οι καλαθοπλέκτες της Βωλάξ γνωρίζουν την αξία τους. Η τέχνη αυτή ήταν κάποτε επάγγελμα. Τώρα μεγαλύτερη αξία έχει η ύπαρξη των καλαθοπλεκτών, από τα ίδια τα καλάθια. Και όπως λέει η ιστοσελίδα Kykladesnews.gr «θα 'πρεπε να τους επιχορηγεί το κράτος μόνο και μόνο γιατί υπάρχουν, γιατί ασχολούνται, γιατί διατηρούν» τη παράδοση.

Στην καρδιά της Τήνου, σε υψόμετρο 283 μ. και σε απόσταση 3 χλμ. βόρεια του Ξώμπουργκου βρίσκεται ένα μικρό χωριό, η Βωλάξ. Μελετητές και δημοσιογράφοι το αποκαλούν ως το πιο γραφικό χωριό της Τήνου, με τοπίο μοναδικό, παγκόσμιας φυσικής ομορφιάς που σαγηνεύει με την ιδιομορφία του. Ανάμεσα σ’ αυτούς τους μεγάλους γρανιτένιους βράχους που το περιβάλλουν υπάρχουν κάποια γραφικά σπίτια στα οποία ζουν οι λίγοι κάτοικοι που κυρίως είναι καλαθοπλέκτες. συνέχεια...