Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!

Όταν μιλάμε για αναρρίχηση εννοούμε την προώθηση σε (κάθετη ή κεκλιμένη) σκληρή επιφάνεια με την χρήση ειδικών τεχνικών και κινήσεων. Η αναρρίχηση διακρίνεται στην «ασφαλισμένη» (με κανόνες και πρακτικές χρήσης σχοινιού) και στο bouldering, την αναρρίχηση δηλαδή σε χαμηλά βράχια ή κλειστές πίστες, χωρίς τη χρήση σκοινιού με μόνη, ενδεχομένως, εξασφάλιση από την χρήση ειδικών στρωμάτων.

Ένα από τα σημαντικότερα αναρριχητικά πεδία bouldering της χώρας βρίσκεται στο χωριό μας, και θα μιλήσουμε γι' αυτό. συνέχεια...

Μια συνοπτική παρουσίαση των εκκλησιών του χωριού.

Η εκκλησία της φωτογραφίας (καρτ-ποστάλ του 1907) είναι η Γέννηση της Θεοτόκου. Aυτή ήταν η ενοριακή εκκλησία του χωριού μέχρι την πρώση της το 1911. Στην θέση της σήμερα είναι ένα μικρό εικονοστάσι. 

'Αγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής ή Γέννηση της Θεοτόκου

Όταν έπεσε η καθέδρα και έμεινε το χωριό χωρίς ενοριακό ναό, οι κάτοικοι αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν το παλαιό, εν ενεργεία όμως, κοιμητήριο του χωριού, τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Μετέφεραν την εικόνα στην νέα εκκλησία και την μετονόμασαν σε Γέννηση της Θεοτόκου. Aκολούθως, η ιερή εικόνα του  Aγίου Iωάννη τοποθετήθηκε δεξιά του Bήματος.

Tα δομικά υλικά της γκρεμισμένης καθέδρας χρησιμοποιήθηκαν στο χτίσιμο του παπαδικού, που βρίσκεται στα αριστερά, την εποχή που ο ιερέας Ντον Γιώργης Φυρίγος ήταν εφημέριος της Bωλάξ. Iερέας ονομαστός για το πνεύμα και τον χαρακτήρα του.

Σήμερα προτομή του Ντον Γιώργη κοσμεί τον αύλειο χώρο της εκκλησίας, απέναντι από το δικής του επιστασίας παπαδικό. H φωτογραφία είναι από το 1981 και, σήμερα πια, η σιδερένια είσοδος και οι φωτιστικοί γλόμποι της εποχής δεν υπάρχουν. Το ίδιο και σχεδόν όλοι οι ενήλικες της φωτογραφίας.

Αγία Μαρίνα

Πολύ μικρό ξωκλήσι στο παλιό μονοπάτι προς την Καλαμάν. Eδώ και κάποια χρόνια ανακαινίσθηκε εσωτερικά (πλακόστρωση, πάγκοι) και εξωτερικά (αυλή, τρεχούμενο νερό). H φωτογραφία είναι του 1993.

Παναγία της Καλαμάν

H Καλαμάν δείχνει να είναι η πιο παλιά καταγεγραμμένη εκκλησία της περιοχής. Χτίστηκε το 1758.

Το 1792 ανακαινίζεται και μεγαλώνει. Αυτή η χρονολογία αναφέρεται και στο εγχάρακτο μαρμαράκι πάνω από την πόρτα. Τα τελευταία χρόνια ο Σύλλογος θα τοποθετήσει ένα άγαλμα της Παναγίας στο προαύλιο. Aκόμη: ο Σύλλογος θα χτίσει μια αίθουσα και θα δεντροφυτεύσει την περιοχή, ο Δήμος θα κατασκευάσει τραπέζια για το πανηγύρι (την Πέμπτη του Πάσχα) και η επιτροπία θα μεγαλώσει την αυλή.

Μία ιστορία που εξηγεί την ονομασία πάει κάπως έτσι:

Στα μέσα του 18ου αιώνα υπήρχε ένα μικρό ξωκλήσι που γιόρταζε τη γέννηση της Θεοτόκου, στις 8 Σεπτεμβρίου. Εκεί οι κάτοικοι του Βωλάξ και των γειτονικών χωριών είχαν συγκεντρωθεί για ν’ ακούσουν τη Λειτουργία και να παρακαλέσουν την Παναγία, όταν κουρσάροι Αλγερινοί ξεπρόβαλλαν από τα γύρω βουνά.
Πανικόβλητοι οι πιστοί ικετεύουν την Παρθένα να τους προστατεύσει κι Εκείνη κάνει το θαύμα Της: Πυκνά καλάμια υψώνονται τριγύρω καλύπτωντας εκκλησάκι και χωρικούς. Οι πειρατές αναγκάζονται να φύγουν άπρακτοι. Προς τιμή της Παναγίας, το 1792, στο ίδιο σημείο, οι κάτοικοι θα κτίσουν ένα μεγαλύτερο ξωκλήσι και θα το ονομάσουν η Παναγία της Καλαμάν (των Καλαμιών).

Άγια Βενεράντα

Άγια Bενεράντα όπως λέμε Αγία Παρασκευή· στη θέση Γρίζα. Δυσπρόσιτη γιατί θέλει περπάτημα για να πας, ξεπληρώνει τον επισκέπτη όμως με την καταπληκτική θέα της. Aνακαινίσθηκε πρόσφατα (2008).

Άγιος Μάρκος

Το κοιμητήριο στην είσοδο του χωριού, που ανακαινίστηκε την δεκαετία του 1990. Kάμποσοι ενήλικοι της παραπάνω φωτογραφίας βρίσκονται στον συγκεκριμένο χώρο. H εκκλησία αυτή φυλάει κατά κάποιον τρόπο την είσοδο του χωριού.

Ακουστικά αποσπάσματα

Ο χτύπος κάθε καμπάνας είναι διαφορετικός. Και μάλιστα, ο τρόπος που “κιοκάρει” ή "σημαίνει" ο κάθε παπάς είναι κάτι σαν... την υπογραφή του. Εδώ είναι ένα κιοκάρισμα από τον Ντον Γιώργη Ανδριώτη, από την εκκλησία της Βωλάξ. Η ηχογράφηση έχει δυστυχώς πολύ αέρα, αλλά δεν θα γινόταν αλλιώς.

volax_bells_28-08-99.mp3, 508920 bytes

Asperges me

Η λειτουργία, ώς το 1990 περίπου, ψελνόταν κατά ένα μέρος στα λατινικά. Και ξεκίναγε με αυτό. Ποτέ δεν το είδα γραμμένο. Αυτοσχεδίαζα ό,τι καταλάβαινα — 10 χρωνών παιδί γαρ — και έψελνα κι εγώ. Απόψε είχα την έμπνευση, το έψαξα και το βρήκα.

Asperges me, Domine, hyssopo, et mundabor:
Lavabis me, et super nivem dealbabor.
Miserere mei, Deus,
secundum magnam misericordiam tuam.
Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.
Sicut erat in principio, et nunc, et semper,
et in saecula saeculorum. Amen.
Asperges me…
Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam.
Et salutare tuum da nobis.
Domine, exaudi orationem meam.
Et clamor meus ad te veniat.
Dominus vobiscum.
Et cum spiritu tuo.

asperges_me.mp3, 536 kBytes

Είναι μια προσευχή που ψέλνεται στην αρχή της λειτουργίας, και ζητά από τον θεό να μας καθαρίσει για να μπορέσουμε να παρακολουθήσουμε την λειτουργία. Αν θέλετε να το ακούσετε στα Βωλακίτικα, ζητήστε από τον Μάρκο τον Γκανάνη να σας το τραγουδήσει. Βιαστείτε όμως γιατί είπαμε...

Λίγο πριν ανοίξει την πόρτα του για πρώτη φορά το Λαογραφικό Μουσείο στο παπαδικό –και δυστυχώς λίγο μετά τον θάνατο του συζύγου της– ζητήθηκε από την θεία Άννα (Άννα Ματθ. Φυρίγου σύζυγος Αντρίκου Βίδου) να γράψει κάποιες συνταγές παραδοσιακών γλυκών ώστε να μπουν στο Μουσείο του χωριού.

Η φήμη της στα παραδοσιακά τηνιακά γλυκά έκανε τους υπεύθυνους λειτουργίας του νεοσύστατου τότε Μουσείου να την παρακαλέσουν ζητώντας να τους τις γράψει έτσι όπως εκείνη ήξερε ώστε να περάσουν πια από γενιά σε γενιά...

Το μόνο που της ζήτησαν ήταν να τις γράψει με ένα σκούρο μαρκαδόρο που της έδωσαν, ώστε, να μην σβήσουν στην πάροδο του χρόνου. Της δώσανε και ένα απλό τετράδιο και της είπαν: «Θεία, όταν νιώθεις έτοιμη μας τις γράφεις». «Είμαι μεγάλη πια και όχι κοριτσάκι για συνταγές...» τους είπε. Έβαλε, όμως, χαμογελαστή τον μαρκαδόρο στην τσέπη της και έφυγε. συνέχεια...

Ο Σύλλογος “Βωλάξ” ιδρύθηκε το 1983 με πλήρες όνομα το “Εξωραϊστικός, Φιλανθρωπικός και Μορφωτικός Σύλλογος των εκ του χωρίου Βωλάξ Τήνου καταγομένων Η Βωλάξ”. Γι' αυτό και τον λέγαμε απλώς "ο σύλλογος"...

Ιστορία

Η γενιά του τριάντα και του σαράντα ήταν αυτή που έφυγε από τον τόπο της και μετανάστευσε στην Αθήνα, αφήνοντας πίσω την αγροτική ζωή, ελπίζοντας να χτίσει μια καλύτερη ζωή στην μεγαλούπολη.

Λόγω της αστυφιλίας, την δεκαετία του εβδομήντα το χωριό φαινόταν να αργοσβήνει: χωρίς μόνιμους κατοίκους, πολλά σπίτια είχαν γίνει ερείπια. Κυρίως όμως φαινόταν οτι, αφού φύγουν όσες οικογένειες είχαν απομείνει, το χωριό θα ερήμωνε, όπως είχε γίνει με τόσα άλλα στο νησί.

Μη θέλοντας να δει την ιδιαίτερη πατρίδα της να χάνεται, αυτή η γενιά προσπάθησε να κάνει κάτι για αυτό. Και έτσι μαζεύτηκε μια ομάδα ανθρώπων που αργότερα αποτέλεσαν τα ιδρυτικά μέλη του συλλόγου. συνέχεια...

Ε, τώρα δεν μας σταματάει τίποτα!

Ο πατέρας μου είχε στο ντουλαπάκι του αυτοκινήτου μας έναν παλιό χάρτη της Ελλάδας. Η Τήνος δεν ήξερα καλά καλά που ήταν ενώ, όταν την βρήκα, μου φαινόταν πολύ μικρή. Για πρώτη όμως φορά θα την έβλεπα από κοντά...

Ήταν γύρω στο 1973/74 όταν μια παρέα ανθρώπων που είχαν αφήσει τον τόπο τους για την Αθήνα, αποφάσισαν να μείνουν λίγες μέρες στο χωριό που τους γέννησε μετά από πολλά πολλά χρόνια.

Σαν τώρα θυμάμαι την πρώτη φορά που πήγαμε στη Βωλάξ. Είχαμε φορτώσει το αυτοκίνητο όσο έπαιρνε κι ακόμα παραπάνω. Έχω την εντύπωση ότι τότε αγοράσαμε και την πρώτη μας σχάρα, για να βάλουμε τις βαλίτσες.

Κάναμε λίγο περισσότερο από 7 ώρες με το πλοίο και φτάσαμε βράδυ. Βέβαια όταν έχεις εφτάωρο ταξίδι έχεις την αίσθηση ότι πάντα βράδυ θα φτάσεις. συνέχεια...

Μια μικρή παρουσίαση του Λαογραφικού Μουσείου του χωριού.

Ίσως όταν πρωτοδημιουργήθηκε το μουσείο, δεν φαινόταν τόσο σημαντική ιδέα. Τα εκθέματα σε αυτό ήταν τα ίδια που είχαμε στα σπίτια των παππούδων μας. Σήμερα όμως, με το τρεχούμενο νερό, την ηλεκτρική κουζίνα και ψυγείο, την τηλεόραση, η ζωή που «φωτογραφίζει» το μουσείο μας, δεν υπάρχει πια.

Ιστορικό

Το μουσείο, φτιάχτηκε με κόπους του Συλλόγου το 1992. Αρχικά λειτούργησε στην κουζίνα του παπαδικού, σε έναν πολύ μικρό χώρο.

Τρία χρόνια αργότερα, το 1995, μεταστεγάστηκε σε μεγαλύτερο χώρο για να χωρέσει τον όγκο των εκθεμάτων. Σήμερα, 14 χρόνια μετά, θα το βρείτε στον ίδιο χώρο, αριστερά από την εκκλησία του χωριού.

Εκθέματα

Τα 250 περίπου εκθέματα προέρχονται από δωρεές των κατοίκων, αλλά και από την ενορία.

Θα δείτε εκθέματα από την αγροτική, εκκλησιαστική, οικογενειακή ζωή των βωλακιτών σε παλαιότερες εποχές που σήμερα δεν απαντούνται πια. Τα εργαλεία, τα ρούχα, τα σκεύη. Ακόμα και βιβλία της εκκλησίας στα λατινικά.

Τέλος, εκεί θα βρείτε αναμνηστικά για εσάς και τους φίλους σας, που ενισχύουν τις προσπάθειες του συλλόγου και συνδράμουν στα έξοδα λειτουργίας του μουσείου.

Χρήσιμες πληροφορίες για το ταξίδι σας στην Τήνο.

Πώς θα φτάσετε

Τακτικά δρομολόγια με πλοία της γραμμής. Με πλοίο από Πειραιά, 4.30 ώρες. Με πλοίο από Ραφήνα, 4 ώρες, ή με ταχύπλοο, 2 ώρες.

Προσέξτε! Τον Αύγουστο κυριαρχούν στις κυκλάδες τα “μελτέμια”, δυνατοί άνεμοι που δεν διευκολύνουν τα πλοία και σίγουρα όχι το μπάνιο σας. Σκεφτείτε αν προτιμάτε κάποιαν άλλη εποχή, Ιούλιο ή Σεπτέμβρη.

Που θα μείνετε

Ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία υπάρχουν στην χώρα και έξω από αυτήν. Αν ψάξετε, θα βρείτε και στην εσώτερική Τήνο, στα χωριά. Ρωτήστε.

Τι θα επισκεφτείτε

Τον Ι.Ναό Ευαγγελίστριας Τήνου, τις εκθέσεις που φιλοξενεί, εικόνες και έργα Τηνίων καλλιτεχνών. Κάντε το λιγότερο μία εξόρμηση στο εσωτερικό του νησιού για να δείτε πολλά γραφικά χωριουδάκια,
περιστεριώνες, αναρίθμητα εκκλησάκια. Θα συνδυάσετε μπάνιο και φαγητό σε κάποιο παραθαλάσσιο χωριό.

Που θα διασκεδάσετε

Διάφορα μπαράκια και νυχτερινή ζωή στην Χώρα ή λίγο πιο έξω. Ταβερνάκια και λίγες καφετέριες στα χωριά. Πειραματιστείτε!

Τι θα γευτείτε

Πλούσια σε ντόπια προϊόντα η Τήνος, θα πρέπει να τα αναζητήσετε. Ενδεικτικά αναφέρουμε την ρακή, τα τοπικά γλυκίσματα, τα τυράκια και την μυτζήθρα.

Δρομολόγια πλοίων

Aν είσαστε ήδη στην Tήνο να ξέρετε πως υπάρχουν τακτικά δρομολόγια με πλοία ή ταχύπλοα για τις υπόλοιπες Kυκλάδες. Πολύ κοντά είναι η Ανδρος, η Σύρος και η Μύκονος, αλλά δρομολόγια υπάρχουν ακόμα για την Πάρο, τη Νάξο και την Σαντορίνη.

Bοηθητικά στοιχεία

Υπεραστικός κωδικός Tήνου 22830 –
Ταχυδρομικός κώδικας 84200

Χρήσιμα τηλέφωνα

Λιμεναρχεία

Τήνου 22348, 22220
Ραφήνας 22940 - 22230
Πειραιά 210 - 4226000 έως 4

Γενικά τηλέφωνα

Αστυνομία 22100, 22255
Τουριστική 23670, 22255
Δημαρχείo 60100 έως 5
Πυροσβεστική 23199
Κέντρο υγείας 23781 έως 3,  2283-360000
Tουριστικές πληροφορίες 25888

Χρήσιμα τηλέφωνα

ΟΤΕ 22139
ΚΤΕΛ 22440
Ταξί 22470
ΕΛΤΑ 22247

Περιφερειακά Ιατρεία

Υστερνίων 22830-31206
Κώμης 22830-51210
Στενής 22830-41229

Φαρμακεία

Απέργης Eμμ. (Xώρα) 22213
Δουβίτσα Eυαγ.(Πύργος) 31130
Kρικελλή Mιχ. (Xώρα) 22252
Xατζηλούη Φραγκ. (Xώρα) 23888

Τράπεζες

Alpha Bank 29236
Εθνική 27001
Πειραιώς 29210
Eurobank 24766

 

Eπικαιροποίηση: Oμάδα volax.gr 02/2016

Μια σύντομη παρουσίαση του τί θα δείτε στο χωριό, και πράγματα που δεν πρέπει να χάσετε.

Από τη χώρα, πάρτε τον κεντρικό δρόμο που πάει προς τα χωριά. Στρίψτε αριστερά στο τυροκομείο. Μετά τα λουτρά ανεβαίνετε το δεξιό παρακλάδι του δρόμου. Μετά τον Σκαλάδο στρίβετε αριστερά στον “Μπουρό”. Μην ανησυχείτε, υπάρχουν ταμπέλες! Παρκάρετε στο “Καμπί”.

Τι να δείτε

Το χωριό δεν είναι μεγάλο. Εξερευνήστε! Δεν μπορείτε να χαθείτε! Περάστε από το Θέατρο, κατεβείτε στην πηγή, μετά πίσω για το Μουσείο και την Εκκλησία.

Πίσω από την εκκλησία, περπατήστε τρία λεπτά μέσα στη φύση για να φτάσετε στου “Βουράκη την Πλάκα”. Η Θέα και η ησυχία αξίζουν όσο όλα τα άλλα που θα δείτε! Αν νιώθετε οτι έχετε χρόνο, πάρτε το δεξιό μονοπάτι, σε είκοσι λεπτά θα είστε στο “Βουνό”. Εκεί είναι και οι πιο περίεργοι βράχοι, φαγωμένοι από τον αέρα, δημιουργούν μορφές ζώων.

Περπατώντας στα σοκάκια θα συναντήσετε τα εργαστήρια από τους λίγους εναπομείναντες καλαθοπλέκτες. Καλάθια και κοφίνια κάθε λογής, κάποτε χρησιμότατο εργαλείο του σπιτιού. Μην φύγετε χωρίς κανένα καλάθι ή κοφίνι: βοηθάτε αυτούς τους ανθρώπους και το καλάθι θα σας κρατήσει για χρόνια!

Πανηγύρια, εκδηλώσεις

Αν προγραμματίζετε την επίσκεψή σας το Πάσχα, ελάτε την Πέμπτη μετά το Πάσχα. Στην “Καλαμάν”, ένα εξωκλήσι έξω από το χωριό, γίνεται μεγάλο πανηγύρι με μουσική και φαγητό.

Τον Αύγουστο, όπως είναι η συνήθεια πλέον, γίνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις στο Θέατρο. Για συγκεκριμένες ημερομηνίες, δείτε τις αφίσσες στο Θέατρο και σε διάφορα σημεία στη χώρα, και στην σελίδα εκδηλώσεων.

Φαγητό, καφές

Στο χωριό υπάρχουν δύο ταβέρνες, η “Βολάξ” και ο “Ρόκος”. Προτιμήστε όποια θέλετε. Υπάρχει καλό φαγητό με ντόπια προϊόντα. Δοκιμάστε λούζα και τηνιακό τυράκι (που είσαι βρε γιαγιά με τα πυτιά σου!).

Αναμνηστικά

Στο μαγαζάκι “Το Πέτρινο” και στο Μουσείο θα βρείτε αναμνηστικά για τους δικούς σας και τους φίλους σας.

Το πιο ταιριαστό δώρο όμως είναι ένα χειροποίητο καλάθι, κατασκευασμένο στη Βωλάξ, από ντόπιους καλαθοπλέκτες.

O Γιώργος (Λ), ο Άκης και η Mαίρη στα βράχια του χωριού  (1981/82)

Mε τις παραπάνω φωτογραφίες που βρήκα σε ένα παλιό album φωτογραφιών προσθέτω τα εξής: Tο επόμενο στάδιο από τα χρώματα, με τα οποία είχαμε βαφτίσει τα βράχια, ήταν οι «κανονικές» περιφραστικές ονομασίες.

Tο άρθρο γράφει για το «Όρος της Ξάπλας» (τα παλιό Λευκό). Yπήρχε και το λεγόμενο «Σούπερ Eπικίνδυνο Όρος» (βλ. φωτό), σε ένα σύμπλεγμα βράχων που βρισκόντουσαν πίσω από το σημερινό θέατρο, στον δρόμο για τον «Xοντρό Γκρεμνό». Tο επιβεβαιώνουν και οι παραπάνω φωτογραφίες, στις οποίες είναι σημειωμένο το παραπάνω όνομα, με στυλό, στην πίσω πλευρά τους.

Aπό πάνω προς τα κάτω: 1) Στο Άπλωμα επάνω στον «Θρόνο» (1986). Όρθιοι: Mαίρη (Z), Nικόλ, Δημήτρης (N). Kάτω: Bάκης, Mαίρη (N). 2) Στα βράχια του Πέτοβιτς, την ίδια μέρα. Aπό αριστερά: Mαίρη (N), Δημήτρης (N), Nικόλ, Δημήτρης (Z), Bάκης. 3) Στα βράχια της Kαλαμάν (1980). Όρθιοι: Δημήτρης (Z), Γιώργος (Z). Kαθιστοί: Mαίρη (Z), Mαίρη (N).

Tα χρόνια που βαφτίζαμε τα βράχια με χρώματα...

Εμείς, δεν είχαμε ένα βουνό αλλά δεκάδες βράχια τα οποία τα βαφτίζαμε με χρώματα επειδή δεν γνωρίζαμε ακόμη τα ονόματα των περιοχών: δίναμε ραντεβού στο Μαύρο Όρος, κάναμε πικ-νικ στο Λευκό ή παίζαμε κρυφτό στο Γαλάζιο κλπ. συνέχεια...