Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!

Εφέτος, για τρίτη χρονιά, οι εθελοντές της ΕΛΙΞ δραστηριοποιήθηκαν στην περιοχή μας! Την Παρασκευή (2.07.2010) ολοκληρώθηκε, με απόλυτη επιτυχία, ο καθαρισμός της διαδρομής Φαλατάδος-Βωλάξ! Ίσως, όμως, η μεγαλύτερη κληρονομιά της δράσης αυτής είναι το ίδιο το κίνημα του εθελοντισμού... συνέχεια...

Κάθε τόπος έχει το δικό του όνομα, τον δικό του χαρακτήρα, την δικιά του ταυτότητα. Ιστορίες, θρύλοι και δοξασίες δημιουργήθηκαν στο διάβα των αιώνων μέσα και γύρω από το όνομά του. Ποιο είναι ακριβώς το όνομα του χωριού μας;

Το χωριό δεν είναι μια απλή, στιγμιαία συγκέντρωση ανθρώπων. Είναι μια ιστορική συνέχεια από γενιές που διαδέχονται η μία την άλλη, πάνω στον ίδιο καμβά, στα ίδια κτίρια, στους ίδιους δρόμους. Νέα κτίσματα γίνονται, καινούργια έργα επεκτείνουν τα όρια του χωριού, όμως η εσωτερική δομή του δεν αλλάζει.

Το όνομα ενός τόπου δεν είναι μια απλή διανοητική πράξη. Όπως και στον άνθρωπο, το όνομα είναι κάτι πολύ περισσότερο από σημείο αναγνώρισης. Το όνομα γίνεται σύμβολο μιας ταυτότητας. συνέχεια...

Φυσικά φαινόμενα


Balanced Rocks, Dragoon Mountains, Benson, Arizona

Η άγρια ομορφιά του τοπίου της Βωλάξ στην Τήνο είναι σίγουρα ένα από τα πιο αξιοπερίεργα τοπία σε ολόκληρη την Ελλάδα. Δεν είναι όμως και η μοναδική στον κόσμο. Σε όλο τον πλανήτη υπάρχουν και κάποια άλλα μέρη με παρόμοιο "σεληνιακό" διάσπαρτο από στρογγυλά βράχια τοπίο. Ας ταξιδέψουμε μαζί!συνέχεια...

Δεν υπάρχει θησαυρός χωρίς κάποιον χάρτη. Και επειδή πάντα υπάρχει η πιθανότητα, ο χάρτης αυτός, να πέσει σε λάθος χέρια έπρεπε να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι κάποιο κρυφό αλφάβητο... Από αυτό το σημείο ξεκινάει η μικρή μας ιστορία...

Γέννημα φόβου ή απελπισίας, και πάντως προϊόν βαθιάς δεισιδαιμονίας ήταν οι προφητείες των βυζαντινών χρόνων. Όταν όμως, οι προφητείες τελειώνουν, ο λόγος ανήκει στη μαγεία. Και στοιχεία πρακτικής μαγείας βρέθηκαν καταγεγραμμένα σ' ένα μικρό χειρόγραφο τετράδιο Σολομωνικής από έναν συλλέκτη βιβλίων πριν από αρκετά χρόνια σε παλαιοπωλείο της Αθήνας. 

Aνάμεσα στα απόκρυφα βιβλία των δύο τελευταίων προχριστιανικών αιώνων ήταν και η περίφημη Διαθήκη Σολομώντος υιού Δαυίδ. Γύρω από την προσωπικότητα του σοφού βασιλιά, που σύμφωνα με κάποια παλιά ιουδαϊκή παράδοση είχε γράψει βιβλίον ιαμάτων πάθους παντός, πλέχτηκαν με την πάροδο του χρόνου κάθε λογείς θρύλοι –οι περισσότεροι βέβαια στις αρχές του μεσαίωνα, την εποχή ίδρυσης του χωριού Βωλάξ...συνέχεια...

Συντεταγμένες: 37°35′32″N 25°10′40″E

H Βωλάξ (ή Βώλαξ ή Βώλακας) είναι ένα μικρό χωριό, από τα γραφικότερα της Τήνου, με μοναδική εδαφολογική μορφολογία, που του προσδίδει τη φυσιογνωμία σεληνιακού τοπίου.

Mεσαιωνικό καθολικό χωριό με περίπου 53 μόνιμους κατοίκους (απογρ. 2011), χτισμένο σε μέσο υψόμετρο 284 μέτρα, σε ένα μικρό οροπέδιο στη μέση της Τήνου, περιτριγυριζόμενο από πέτρες και τεράστιους σφαιρικούς γρανιτένιους βράχους ηφαιστειογενούς προέλευσης, σε τοπίο που σαγηνεύει με την ιδιομορφία του. Πολλά από τα σπίτια του είναι κτισμένα ανάμεσα ή επάνω σε αυτούς τους σφαιρικούς βράχους. συνέχεια...

Πρόσφατα, μια επισκέπτρια της Βωλάξ απευθύνθηκε στον φίλο της και του είπε: «Δεν είναι αυτό το χωριό που είχαμε έρθει τότε. Εκείνο ήταν μικρό και δεν είχε τίποτα... Είναι άλλο σου λέω, είμαι σίγουρη!»

Ήταν Δεκαπενταύγουστος του 1988, όταν ο φακός μια βιντεοκάμερας –σπάνιο για εκείνα τα χρόνια– προσπάθησε να καταγράψει τις γωνιές του χωριού μας, χωρίς να γνωρίζει ότι κατέγραφε το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.

Τον Αύγουστο του 2010, εικοσιδύο χρόνια μετά, δοκιμάζουμε να κάνουμε την σύγκριση με το «σήμερα». Φωτογραφίζουμε το χωριό από την ίδια θέση ώστε να μπορεί κανείς να κάνει τη σύγκριση του τότε με το τώρα.

Δυστυχώς κάποιες φωτογραφίες δεν μπορούμε πλέον να τις αναπαράγουμε καθόλου: Νέα σπίτια εμφανίζονται μπροστά από τη θέση που είχε πάρει τότε ο φακός ή, πάλι, καινούργια οικήματα βρίσκονται ακριβώς επάνω στα σημεία που κάποτε υπήρχαν υπολείμματα πέτρινων τοίχων και γκρεμισμένων δομάτων.

Ξεκινάμε με το πρώτο μέρος αυτής της προσπάθειας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πηγή φωτογραφιών υπήρξαν:
Ντοκιμαντέρ, διάρκειας μίας ώρας, με τίτλο «Βωλάξ 1988»
Για τις φωτογραφίες του 2010: Leopold Dustal, Δημήτρης N. Βίδος

Η γιαγιά Μαρία διηγείται –στα 88 της– την ιστορία του αρραβώνα της, το 1931.

διήγηση: Μαρία Βίδου του Μάγγου, το γένος Φυρίγου
ηχογράφηση: 27.02.1999, 
διάρκεια: 5:11

 

Για την μεταφορά: dvidos, 7_2015

Αυτή είναι η είσοδος του μουσείου της Βωλάξ και η πόρτα είναι κλειστή. Επειδή κάποιοι παραπονιούνται γενικώς, ότι «τα μουσεία είναι πάντα κλειστά», επιλέγουμε αντικείμενα από το Λαογραφικό Μουσείο –και όχι μόνο– και σας τα παρουσιάζουμε μαζί με τις απαραίτητες πληροφορίες.

V2.pdf

 

για την μεταφορά nikal_06.15

Στο χωριό Βωλάξ, λοιπόν, το χωριό των «καλαθάδων», γεννήθηκε στις 29 Μαρτίου του 1877 ο χαρισματικός Δον Γιώργης Φυρίγος και βαφτίστηκε στις 31 του μηνός [Libro Maestro / Libro de Battesimi εγγ. 484] από τον εφημέριο Ματθαίο Βίδο (αργότερα Αρχιεπίσκοπο Νάξου-Τήνου-Μυκόνου και Άνδρου) στον ενοριακό ναό του Γενεσίου Θεοτόκου, που δεν υπάρχει πλέον. Πατέρας του ήταν ο μπαρμπα-Γιάννης Φυρίγος ή Μάγερας γιός του Γιώργου Φυρίγου, και μητέρα του η αξιοσέβαστη άμια Αλεξάνδρα (Βίδου).

Το 1889 έγινε δεκτός στη μεγάλη ιερατική Σχολή του Saint Louis στην Κωνσταντινούπολη, όπου φοίτησε για 11 χρόνια. Εκεί έκανε τις κλασικές, τις φιλοσοφικές και τις θεολογικές του σπουδές. [Τηνιακά Μηνύματα, φ. 181] Τον Μάρτιο του 1900 ο Επίσκοπος Τήνου και Μυκόνου (1899-1904) Francesco ΙΙΙ Di Mento [cathecclesia.gr] τον χειροτόνησε ιερέα. Μετά τη χειροτονία του υπηρέτησε διαδοχικά σε όλες τις ενορίες του νησιού. Για την ιστορία αναφέρουμε ότι, στη μόνη ενορία που δεν θέλησε να πάει ήταν η ενορία της Καρδιανής, επειδή εκείνα τα χρόνια το χωριό ήταν απομακρυσμένο και απομονωμένο. Προτίμησε, μάλιστα, να μείνει για αρκετό καιρό χωρίς ενορία, παρά να πάει εφημέριος στην Καρδιανή. Τελικά, διορίστηκε εφημέριος στον Αγ. Νικόλαο της Χώρας, θέση που κατείχε μέχρι το θάνατό του. 

Όταν γύρω στο 1910 γκρεμίστηκε η εκκλησία της ενορίας του χωριού, ο Δον Γιώργης πούλησε τα χωράφια που του είχαν δώσει οι γονείς του και με τα χρήματα αυτά, και όσα είχε τότε η καθέδρα, επισκεύασε την εκκλησία του Αγ. Γιάννη και έκτισε δίπλα το παπαδικό με τους χώρους που έχει από κάτω. [Ζακ Βίδος, από τα Αποκαλυπτήρια Προτομής Δον Γεωργίου Φυρίγου, 2006]

Στις 27 Σεπτεμβρίου 1940, εορτή των Αγ. Αναργύρων, Κοσμά και Δαμιανού, ο εφημέριος Κέχρου είχε καλέσει τον Δον Γιώργη για τον πανηγυρικό. Ο Δον Γιώργης πήγε στον Κέχρο και «ως συνήθως "έβγαλε" ένα θαυμάσιο λόγο». [Τηνιακά Μηνύματα, ο.π.] Την επόμενη μέρα έπαθε αποπληξία. Ο Δον Πέτρος ή Φαλιρίνης περιέγραψε τον θάνατο του Δον Γιώργη στο ημερολογιό του: «Τη 28η Σεπτεμβρίου 1940 εσυνέβη ο θάνατος του ιερέως Δον Γεωργίου Φυρίγου εκ του χωρίου Βωλάξ. Ήτο εφημέριος Χώρας Τήνου και εκαλέσθηκε παρά του εφημερίου Κέχρου τη 27η Σεπτεμβρίου 1940 να εκφωνήση και εκφώνησεν λόγον πανηγυρικόν των Αγίων Αναργύρων κατά την τελετήν την γενομένην εν τω χωρίω Κέχρω. Την άλλην ημέραν απέθανεν αιφνιδίως. Ήταν κατ' εξοχήν ρήτωρ ιεροκήρυξ, σοφότατος θεολόγος και φιλόσοφος. Έκαμνεν ελεημοσύνας πολλά εις τους πτωχούς. Απέθανεν εις Κέχρον και ετάφη εις Βωλάξ, εις ηλικίαν 63 ετών και 6 μηνών».

Είναι γνωστή και φιλική πια η φυσιογνωμία του Δον Γιώργη στους Τηνιακούς. Ήταν αγαπητός από καθολικούς και ορθόδοξους και είχε την εκτίμηση όλων των Τηνιακών. Πραγματικά πνευματώδης τύπος, με σπινθηροβόλο χιούμορ, σαρκαστικό μερικές φορές, που έκανε όλους να τον επιζητούν στη συντροφιά τους. [Απόστ. Μωραϊτης , ό.π. σ. 30] Και δεν ήταν μόνο το πλήθος και η καυστικότητα των ανεκδότων που έλεγε. Ήταν και ο τρόπος και το ύφος της αφήγησης, μαζί με μια ηθελημένη ιδιότυπη έρρινη προφορά, συναρπαστική στην έκφραση, που τον έκαναν απολαυστικό σε κάθε ακροατήριο.

Αμέτρητες είναι οι ιστορίες που λέγονται γι' αυτόν. 'Ηξερε να συνδυάζει τη λαϊκή σοφία με την πιο βαθιά θεολογία, να μιλά άπταιστα την καθαρεύουσα και να εκφράζεται με άνεση και χιούμορ στους πιο νόστιμους ιδιωματισμούς των χωρικών. Είχε ακόμα το χάρισμα να αυτοσχεδιάζει και να στιχουργεί. [π. Ρόκκος Ψάλτης Ο Δον Γιώργης ο Φυρίγος, Τηνιακά Μηνύματα, φ. 180] Με τη φροντίδα του π. Ρόκκου, από τη δεκαετία του '70 μέχρι και τη δεκαετία του '90, η εφημερίδα Τηνιακά Μηνύματα δημοσίευσε κατά καιρούς διάφορα ανέκδοτά του, όπως τα διηγήθηκαν άνθρωποι που τον γνώρισαν και τον έζησαν από κοντά. Αλλά και στην εφημερίδα Κυκλαδικόν Φως [φ. 265, 267, Ιούλιος, Σεπτέμβριος 1970] η Ματίνα Γιαγιά δημοσίευσε κάποιες ιστορίες, τις οποίες και συμπεριέλαβε ο Αλέκος Φλωράκης στο βιβλίο-ανθολόγιο Τηνίων Πολιτεία [Δήμος Τήνου, 2001] όπου έχουν συγκεντρωθεί αξιόλογα κείμενα περί της νήσου Τήνου. 

Η προσωπικότητα και η προσφορά του Δον Γιώργη Φυρίγου ήταν τέτοια ώστε, ο Σύλλογος τίμησε και διατήρησε την μνήμη του με ένα μαρμάρινο μνημείο που τον απεικονίζει και που τοποθετήθηκε στο προαύλιο της εκκλησίας. Τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Δον Γιώργη έγιναν στη Βωλάξ την Κυριακή 19 Νοεμβρίου 2006.

 

Για την μεταφορά: mix_06.2015

Κοντεύουν 40 χρόνια από τότε που ο π. Γιώργης, διορίστηκε εφημέριος στη μικρή Βωλάξ. Το παρακάτω κείμενο είναι ένα μικρό αφιέρωμα στον πιο αγαπητό εφημέριο που πέρασε απ' το χωριό μας...

Δεν υπήρξε πιο αγαπητός εφημέριος για το χωριό από τον π. Γεώργιο Ανδριώτη. Ο καλόκαρδος «πατέρας Γιώργης», γνωστός για την αγάπη του στην υποβρύχια αλιεία, θέλει ενάμιση ακόμη χρόνο για να κλείσει τα 40 χρόνια από τότε που διορίστηκε εφημέριος στο χωριό μας. Ήδη από τον ∆εκέµβριο του 2002 ως εφηµέριος Κτικάδου, γιόρτασε το Ιερατικό του Ιωβηλαίο, 50 χρόνια δηλαδή από τότε που είχε λάβει την ιερατική χειροτονία στη Ρώμη. Μιλώντας, συγκινηµένος, κατά τη Θεία Λειτουργία που τελέστηκε, τότε, στον Κτικάδο για τον σκοπό αυτό, μας έδωσε ο ίδιος στοιχεία για τον θρησκευτικό του βίο: συνέχεια...