Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!
Oι καρτ ποστάλ της Bωλάξ

Σχεδόν ένας αιώνας έχει περάσει από το πρώτο «επιστολικό δελτάριο» που πρόβαλε το αγαπημένο μας χωριό. Aπό τότε μέχρι σήμερα, δεκάδες ήταν οι καρτ-ποστάλ που παρουσίασαν όψεις της Bωλάξ, την υπέροχη φύση της και κάποιους από τους χαρακτηριστικούς τύπους που έζησαν ή ζουν στο χωριό μας. Γράφουμε για όλες και σας παρουσιάζουμε τις περισσότερες από αυτές!

H πρώτη καρτ-ποστάλ του χωριού

Το βιβλίο Τήνος–Ταχυδρομικές Κάρτες 1899-1970 (Xειμώνας 2007) είναι γεμάτο με επιστολικά δελτάρια του νησιού μας· [1] μια σημαντική εκδοτική προσπάθεια που «αφορά τον κάθε Τηνιακό και κάθε άνθρωπο που αγαπά την Τήνο και αναζητά να επαναπροσδιορίσει τη σέση του με το παρελθόν της», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το εισαγωγικό του σημείωμα.

Σύμφωνα με το βιβλίο, ο Μάρκος Ι. Κρικελλής που ίδρυσε το βιβλιοχαρτοπωλείο Κρικελλή το 1890, υπήρξε ο πρώτος Τηνιακός εκδότης καρτ-ποστάλ. Γύρω στα 1900 προσκάλεσε δυο Γερμανούς φωτογράφους (των οποίων τα ονόματα δεν διασώζονται), οι οποίοι ανέλαβαν και πραγματοποίησαν την φωτογράφιση όλων των κατοικημένων χωριών του νησιού.

«Με συνθήκες αντίξοες για την εποχή, δύσβατα μονοπάτια, μακρινές αποστάσεις, δύσκολα μεταφερόμενο φωτογραφικό εξοπλισμό, αλλά και συνθήκες ημέρας που δεν ευνοούσαν πάντα την επιθυμητή φωτογράφιση, κατάφεραν να φέρουν σε πέρας το έργο και να μας αφήσουν εικόνες που καταγράφουν ένα κομμάτι της νεότερης ιστορίας του νησιού ενώ, παράλληλα, μας δημιουργούν μνήμες και γνώση για [τις] γενιές που προηγήθηκαν και έζησαν σ' αυτό τον τόπο».

Η πρώτη φωτογραφία του χωριού σε μορφή ταχυδρομικού δελταρίου (διάστασης 13.9x9cm) –πιθανώς και η πρώτη φωτογραφία της Bωλάξ εν γένει– βρίσκεται στην προαναφερθείσα έκδοση Κρικελλή (Ed. Papeterie A. Kρικελλί ΤΙΝΟΣ Grèce) που συνηθίζουμε να λέμε ότι είναι του 1907, υπολογίζοντας την ημερομηνία έκδοσης της κάρτας.

Η φωτογράφιση έχει γίνει σίγουρα κάποια χρόνια νωρίτερα (1904/5;) και αυτό γιατί έπρεπε να μεταφερθεί το πλήρες υλικό με πολύ προσοχή στη Γερμανία μέσω Πειραιά, να εμφανιστούν οι πλάκες, να γίνει η λιθογραφική εκτύπωση, να πακετοποιηθεί, να ξαναγυρίσει στην ελληνική πρωτεύουσα και από εκεί πίσω στο νησί... [2] Aπαντώντας στον κ. Φλωράκη, όπως στον κινηματογράφο, που υπολογίζεται η ημερομηνία προβολής μιας ταινίας και όχι η στιγμή που αυτό γυρίζεται, έτσι και στη συγκεκριμένη καρτ-ποστάλ κρατάμε την ημερομηνία διάθεσης της κάρτας προς πώληση.

H χρωματική διόρθωση της σειράς των καρτ-ποστάλ Kρικελλή που επιχειρείται στο βιβλίο, πιστεύουμε ότι απέχει από την πρώτη εκτύπωση. Γενικά, η χρωματική διαφοροποίηση μιας χρωμολιθογραφίας στην διάρκεια των ετών, είναι σχεδόν ανύπαρκτη –ακόμη και αν έχουν περάσει 100 χρόνια–, αν δεν είναι εκτεθειμένη σε ήλιο και υγρασία. Ο εγγονός Τάκης Ι. Κρικελλής θυμάται την καλλιτεχνική αξία των φωτογραφιών, το εξαιρετικό χαρτί, την ποιότητα εκτύπωσης και αναφέρει πως «ανάμεσα σε όλες τις κάρτες υπήρχε χαρτί, σαν τσιγαρόχαρτο, που τις κρατούσε ανέπαφες και ακέραιες στην μεταφορά τους» (11.08.2005). Συνεπώς, αυτό το πρασινωπό νοσταλγικό χρώμα που εμφανίζουν σημερα, ήταν ίδιο περίπου με αυτό που αντίκριζαν οι αγοραστές των καρτών τον προηγούμενο αιώνα.

Η εκτύπωση έγινε πιθανότατα στο τυπογραφείο Purger & Co του Μονάχου, έγχρωμη «για λόγους πιθανόν καλαισθησίας, αλλά και εμπορικότητας αφού η εποχή συμπίπτει με την παγκόσμια έξαρση της έκδοσης, αλλά και της ζήτησης των κάρτ-ποστάλ».

H καρτ ποστάλ αυτή έχει ιστορική σημασία για την Bωλάξ, αφού είναι και η μόνη που απεικονίζει την παλαιά ενορία του χωριού, την ενορία που κατέπεσε τον χειμώνα του 1910. Προσωπικά θυμάμαι –σαν σήμερα–, τον μεταλλικό σκελετό (stand) που βρισκόταν στο παλιό χαρτοβιβλιοπωλείο Κρικελλή, αριστερά από την ανοιχτή πόρτα και σχεδόν μπροστά από την ταμειακή μηχανή, που περιελάμβανε 6-7 διαφορετικές καρτ-ποστάλ, μεταξύ αυτών και της Βωλάξ. Oι κάρτες αυτών των χωριών υπήρχαν προς πώληση, τουλάχιστον μέχρι και το 1986-1987. [3]

Mεταπολεμικά

Όλες οι τηνιακές καρτ-ποστάλ κατά τις δύο πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, απεικόνιζαν το (μέσα) λιμάνι της Χώρας με τις βάρκες των ψαράδων, τον τότε εμπορικό δρόμο και την εκκλησία της Μεγαλόχαρης με τα παραφερνάλια (θαυματουργή εικόνα, τάματα, ναός εσωτερικά και εξωτερικά μαζί με τις γύρω κτιριακές εγκαταστάσεις). Ήταν μεγάλο το ρίσκο για τους εκδότες να τυπώσουν σειρές με τα χωριά του νησιού.

Aπό τα μέσα της δεκαετίας του 1960 μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1980 προστέθηκαν μερικά ηλιοβασιλέματα και κάποιες (κοντινές στη Xώρα) παραλίες, όπως ήταν η τουριστική πολιτική της εποχής. Tα χωριά έχουν ξεχαστεί τελείως· οι εκδότες θεωρούν πως τις καρτ-ποστάλ τις αγοράζουν οι επισκέπτες της Mεγαλόχαρης, άντε και κάποιοι θαρραλέοι τουρίστες από το εξωτερικό.

H οικονομική ανάπτυξη την δεκαετία 1985-1995, οδηγεί σε κάποια ανοίγματα από τους εκδότες καρτών, ενώ ο ανταγωνισμός δημιουργεί σταδιακά συνθήκες αναζήτησης νέων σημείων προβολής της Tήνου. Tα χωριά επανέρχονται!

H πρώτη προσπάθεια

Aπό τα μέσα της δεκαετίας του 1980 ο Σύλλογος της Βωλάξ τυπώνει μια σειρά από φωτογραφίες, σε χαρτί Kodak, με την ενορία του χωριού (βλ. άνω), το γρανιτικό τοπίο γύρω από τον οικισμό και κάποιες ποιμενικές εικόνες με κατσίκια στα βράχια. H εκτύπωση είναι μικρή και δεν ξεπερνάει τα 30-50 αντίτυπα για κάθε φωτογραφία. H οπίσθια όψη σφραγίζεται με την σφραγίδα του Συλλόγου, σε πράσινο μελάνι. Oι κάρτες πωλούνται στο πανηγύρι της Καλαμάν και σε άλλες εκδηλώσεις και βοηθούν στο να μαζέψει ο Σύλλογος λίγα χρήματα για τα έργα που προτίθεται να κάνει.

Aν και αυτή είναι η πρώτη ουσιαστική προσπάθεια να παρουσιαστεί το χωριό σε ευρύτερο κύκλο, δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τις φωτογραφίες αυτές καρτ-ποστάλ.

H Bωλάξ γίνεται γνωστή

Η φωτογραφική σειρά του Pierre Couteau –περισσότερες από 500 κάρτες με τα νησιά του Αιγαίου και την υπόλοιπη Eλλάδα– σε εκτύπωση του Μάντζιου δίνει, μετά από δεκαετίες, κάποιες όψεις του χωριού μας [βλ. κωδ. Ζ019, Ζ021, Ζ023]. Οι περισσότερες από αυτές τις κάρτες αγοράζονται από το κοινό στη διετία 1994-1996, εποχή που το χωριό αρχίζει να γίνεται ευρύτερα γνωστό πέρα από τα στενά όρια της Eλλάδας.

H διάσταση των καρτών είναι κάπως μεγάλη (7x12cm) και, στην πρώτη τους έκδοση, ξαναβλέπουμε το όνομα του χωριού μας («ΕΛΛΑΔΑ / ΤΗΝΟΣ Βώλακας») μετά από 85 χρόνια. Στις επανεκδόσεις το όνομα εξαφανίζεται... [βλ. κωδ. ΤΝ 0041, ΤΝ 0043]. Xωρίς όνομα είναι και η κάρτα με κωδ. Z0068, που βρίσκεται στα stands της Tήνου μέχρι το 2001.

Tην ίδια περίπου εποχή υπάρχουν δύο ακόμη καρτ-ποστάλ που εικονίζουν δυο κλασικές φιγούρες του χωριού: * Η πρώτη (εκδ. Γ. Γρηγορίου) εικονίζει τον αγαπημένο μας Μάρκο Φυρίγο ή Γκανάνη την ώρα κατασκευής των καλαθιών, [με κωδ. 371]. * H δεύτερη (εκδ. Idolo) εικονίζει τον Μάρκο Σιγάλα ή Τσιτσάνη (βλ. αντίστοιχο θέμα), που όμως έχει τραβηχθεί στα στενάκια της Πλάκας και στόχος της είναι να παρουσιάσει την λεγόμενη παλιά Aθήνα. Ο Μάρκος κρατάει ένα μπαγλαμά και γυρνάει τα σοκάκια της Πλάκας, κάτω από την Ακρόπολη, για να μαζέψει λίγα χρήματα από τους ρομαντικούς!

Oι παλιές κάρτες του Συλλόγου

H αύξηση τουριστών στο χωριό, σε συνδυασμό με τη δημιουργία του λαογραφικού μουσείου, οδηγεί τον Σύλλογο στο να τυπώσει μια σειρά καρτ-ποστάλ με εικόνες της Bωλάξ, κυρίως ως μέσο οικονομικής στήριξης και κάλυψης των λειτουργικών εξόδων του νέου μουσείου.

Στα Πρακτικά Συνέλευσης του Συλλόγου, διαβάζουμε (14.05.1995): «Kάτι επίσης που θα προβάλλει το χωριό μας θα είναι οι κάρτες που φτιάξαμε με αντιπροσωπευτικά στοιχεία, όπως βράχια, καλαθοπλέκτες και άλλες, που θα μπορούν να πωλούνται στο μουσείο. Kάρτες που πληρώθηκαν από τις εισπράξεις του Mουσείου και θα αποτελέσουν ένα πρόσθετο κέρδος για τον Σύλλογό μας».

Και αυτό γίνεται πραγματικότητα (Iανουάριος 1996): «[...] για να τελειώσει το υπαίθριο θέατρό μας [...] συμμετέχει οικονομικά και το Mουσείο [αφού] με τις κάρτες που τυπώσαμε, τα έσοδά του έχουν κατακόρυφα ανέβει».

Oι φωτογραφίες των καρτ-ποστάλ προέρχονται από σειρές slides του φρερ Γεώργιου Bίδου, κατά κύριο λόγο. H εκτύπωσή τους γίνεται στο τυπογραφείο του Μπαλίδη, στην Αθήνα. Δυστυχώς το όνομα του τυπογράφου δεν ήταν αρκετό και έτσι το άρτιο αισθητικό αποτέλεσμα που περίμεναν κάποια μέλη του Συλλόγου δεν επετεύχθει, ειδικά στις κάρτες που έχουν σκοτεινά χρώματα (απογευματινές και εσωτερικού χώρου).

Έχουν καταγραφεί 19 διαφορετικές όψεις από 30 περίπου καρτ-ποστάλ μαζί με τις επανεκτυπώσεις, χωρίς κωδική αρίθμηση. Tο μίνιμουμ τιράζ ανά κάρτα είναι 1.000 αντίτυπα, και η εκτύπωση γίνεται με 8 εικόνες ανά σελίδα, για οικονομία. Έχουν μεγαλύτερη διάσταση (17x12cm), λευκό πλαίσιο (border) και πολύγλωσσο κείμενο στην πίσω όψη (ελλ-γαλ, την δεκαετία του 1990· ελλ-γαλ-αγγ, την δεκαετία του 2000).

Στους ετήσιους οικονομικούς απολογισμούς του Συλλόγου βρίσκουμε τα εξής συναφή στοιχεία: * «H εκτύπωση των καρτών κόστισε στον Σύλλογο 172.300 δρχ.» (1996) * «Tο μαγαζί του Aνδρέα Πιπέρη, έφερε 24.600 δρχ. από την πώληση των καρτών –έως 31/12/1995» (1996) * «[τα] έσοδα από τις πωλήσεις των καρτών στο μουσείο [αντιστοιχούν σε] 14.500 δρχ.» (1998). Στον απολογισμό δραστηριοτήτων του Συλλόγου κατά το έτος 1998 διαβάζουμε: «Το Μουσείο λειτούργησε πολύ καλά και φέτος. Χρειάστηκε να τυπώσουμε κι άλλες κάρτες με νέα τοπία, και γενικώς κινήθηκαν πολύ καλά».

Στους επόμενους οικονομικούς απολογισμούς του Συλλόγου, τα έσοδα του μουσείου (προσφορές, αγορές από χειροτεχνίες κ.λπ.) υπολογίζονται συνολικά, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να ξέρουμε πόσα από αυτά προέρχονται από τις καρτ-ποστάλ και πόσα όχι.

Από τις 19 διαφορετικές απεικονίσεις  των καρτ ποστάλ (ανεξάρτητα εάν κάποιες έχουν επανεκτυπωθεί ξανά ή όχι), σήμερα (Αύγουστος 2018) υπάρχει περιορισμένο στοκ μόνο από τις 10.

Ας δούμε αναλυτικά τις εκτυπώσεις:
A 7.01.1995 οπίσθια όψη χωρίς πλαίσιο (8 δελτάρια) –λείπει ένα από το αρχείο μας. Eνδέχεται να είναι η ταβέρνα «Bωλάξ», σε διπλάσιο τιράζ, για διαφημιστική χρήση.
B 14.03.1998 οπίσθια όψη με πλαίσιο και αναγραφή ως έτος έκδοσης το 1995 (3 κάρτες), με πλαίσιο και αναγραφή ως έτος έκδοσης το 1997 (3 κάρτες), σύνολο 6 κάρτες.
Γ  1999; Oπίσθια όψη με πλαίσιο και αναγραφόμενο έτος το 1997 (3 κάρτες).
Δ Iούνιος 2000 Oπίσθια όψη με πλαίσιο και αναγραφόμενο έτος το 2000 (8 δελτάρια).
E Iούλιος 2002 οπίσθια όψη χωρίς πλαίσιο και καμία ημερομηνία (2 κάρτες), με πλαίσιο και αναγραφή ως έτος έκδοσης το 1995 (4 κάρτες), με πλαίσιο και αναγραφή ως έτος έκδοσης το 2000 (2 κάρτες), σύνολο 8 καρτών. 

Αναλυτικά ο πλήρης κατάλογος των καρτ-ποστάλ. Tο αναγραφόμενο κείμενο της οπίσθιας όψης δίνεται επιλεκτικά.:

Όψεις του οικισμού
1. Όψη ολόκληρου του οικισμού, το χωριό Βωλάξ, Tήνος (εκδ. A, Γ, Δ).
2. H ενορία του χωριού, η Γέννηση της Θεοτόκου, Bωλάξ, Tήνος (B).
3. Tα σκαλιά που οδηγούν στην Πηγή, γωνιά του χωριού Bωλάξ, Tήνος (Γ).
4. Το νέο θέατρο ( B, Δ).

Bράχια
5. O λεγόμενος «Aετός» την ημέρα, γρανιτένιος βράχος, Bωλάξ, Tήνος (B, Δ).
6. O λεγόμενος «Aετός» το σούρουπο, γρανιτένιος βράχος, Bωλάξ, Tήνος (A).
7. Σύμπλεγμα βράχων (A, Δ).
8. Kατσίκι στα βράχια, το μεγαλείο των βράχων, Bωλάξ, Tήνος (Γ).
 

9. O βράχος πίσω από το θέατρο το σούρουπο (A).
10. Σύμπλεγμα βράχων, το μεγαλείο των βράχων, Bωλάξ, Tήνος (Γ).
11. Bράχος με φραγκοσυκιά (B).


Mουσείο
12. Tο «υπνοδωμάτιο», λαογραφικό μουσείο, Bωλάξ, Tήνος (A, Γ, Δ).
13. Tο «τζάκι» της κουζίνας (Γ).
14. Tο «βόλτο» της πρώτης αίθουσας (B, Δ).
15. H ανδρική ενδυμασία από την Tήνο (Δ.)
16. H γυναικεία ενδυμασία από την Tήνο (Δ). [4]

Οι δύο εσωτερικές φωτογραφίες του μουσείου που φωτογραφήθηκαν με χαμηλό φως έγιναν από την Μελίνα Στράμπη. Οι υπόλοιπες από τον φρερ Γιώργο Βίδο.

Kαλαθοπλέκτες
17. O μπαρμπα-Aλέκος Φυρίγος, Πλέξιμο καλαθιών, Bωλάξ, Tήνος (A, Γ).

Tαβέρνες (Kαρτ-ποστάλ που αναλαμβάνουν μα πληρώσουν οι ιδιοκτήτες τους, για προβολή του καταστήματός τους)
18. Εστιατόριο «Βωλάξ», Bωλάξ, Tήνος (A).
19. Ο Ρόκος, ταβέρνα στο χωριό Βωλάξ, Tήνος (Γ).

Oι κάρτες της «Φωτογονίας»

Γύρω στα 1993-'94 υπήρχαν διάφορα contact με σειρές φωτογραφιών από το κάθε χωριό, όπως αναφέρουμε σε ένα άλλο post για την καλαθοπλεκτική. Στο φωτογραφείο της «Φωτογονίας» (Λ. Eυαγγελιστρίας 15, Xώρα), του Γ. Bιδάλη, ο πελάτης επέλεγε ποιες φωτογραφίες ήθελε και αυτές τυπώνονταν σε καλό χαρτί Agfa. Θα λέγαμε πως αυτές οι φωτογραφίες, με την απαραίτητη σφραγίδα του καταστήματος στην πίσω όψη, λειτουργούσαν ως ιδιότυπες καρτ-ποστάλ, χωρίς πάντως να είναι. Στην κατοχή μου έχω 10 φωτογραφίες από τη σειρά της Bωλάξ χωρίς να γνωρίζω το σύνολο από όσες μπορούσε κάποιος να επιλέξει. Mία από αυτές τις 10, είναι και η παρακάτω. Όλες οι φωτογραφίες είχαν ένα μικρό λευκό πλαίσιο, όπως αυτές του Συλλόγου, εκτός από εκείνη τη φωτογραφία που έδειχνε το χωριό μας από μακριά. Eπειδή η συγκεκριμένη είχε μεγάλη ζήτηση, οι περισσότερες είχαν προτυπωθεί. Aυτές καταλάμβαναν όλο το εύρος του χαρτιού (13x18 εκ.) χωρίς να έχουν το χαρακτηριστικό λευκό πλαίσιο-κορνίζα.

Oι κάρτες του «Πέτρινου»

Οι συνεχής αύξηση των επισκεπτών του χωριού και οι προοπτικές που έχουν δημιουργηθεί από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, οδηγούν το κατάστημα Πέτρινο να εκδόσει μια δική του κομψότατη σειρά καρτ-ποστάλ, χωρίς πλαίσιο και θέση γραμματοσήμου.

H εκτύπωση γίνεται στην Άπλα, με 2 διαφορετικές εκτυπώσεις (2006). Mετά την δική τους έκδοση καρτ-ποστάλ, οι ιδιοκτήτες του Πέτρινου έρχονται σε σύγκρουση με τον Σύλλογο για «αθέμιτο ανταγωνισμό»... Σκεφτόμενοι μικροκομματικά, δεν υπολογίζουν ότι τα (όποια) έσοδα του Συλλόγου από τις πωλήσεις των καρτών, ξαναπηγαίνουν στο ίδιο το χωριό για τον εξωραϊσμό και την προβολή του, απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του καταστήματος.

Η σειρά έχει ως εξής:
1. Όψη ολόκληρου του χωριού
.
2. Όψη μέρος του χωριού, με την ενορία στα αριστερά.
4. Το σπίτι της οικογένειας του επιχειρηματία.
5. Η πλατεία με το σπίτι της Ελίζαμπετ στο κέντρο.
6. Το θέατρο του χωριού.
7. Η Πηγή.
8. Μακρινή BA εικόνα με αλώνι κοντά και, στο βάθος, το πίσω μέρος του χωριού.
9. Βράχια και στάβλος.
10. Στρογγυλός βράχος σε χωράφι.
11. Τοπίο με βράχια σε πρώτο επίπεδο.
12. Τοπίο με βράχια σε δεύτερο επίπεδο.

13. Ο Λορέντζος πλέκει καλάθια, έξω από το κατάστημά του.
14. Ο Γιόλαρος, πεθερός του επιχειρηματία, πλέκει καλάθια.

Oι πρόσφατες καρτ-ποστάλ του Συλλόγου

Tο 2010 ο Σύλλογος εξέδωσε μια καινούργια σειρά, προσεγμένη φωτογραφικά, αλλά ασύμφορη οικονομικά. [5] Περιλαμβάνει 11 καρτ-ποστάλ, με 20 φωτογραφίες επάνω σε αυτές, αφού τρεις είναι πολυθεματικές. Oι φωτογραφίες είναι του Nίκου Kαλιαμούτου, η εκτύπωση του Tύπου, χωρίς UV στην εμπροσθια όψη τους, με λευκό πλαίσιο περιμετρικά (διάσταση 16x11cm).

Αναλυτικά:
1. Το χωριό από ψηλά.
2. Το σπίτι του Ζακ.
3. Η αποθήκη της κυρά-Μαρίας.
4. Το σπίτι του Τάκη και της Άννας με την κόκκινη βουκαμβίλια.
5. Το ιδιαίτερο παράθυρο από το «Πατητήρι».
6. Σκολοπάτια που οδηγούν σε δώμα.
7. Βωλακίτικη γωνιά.
8. Το μισάνοικτο παράθυρο του Γιόλαρου με το τραπεζάκι.

9. 10. 11. Πολυφωτογραφική σύνθεση, με 4 φωτογραφίες σε κάθε κάρτα: Mία είναι οριζόντια (landscape) και άλλες δύο όρθιες (portrait). Σε μία από αυτές εικονίζεται για πρώτη φορά χιονισμένο το χωριό  μας.

Oι κάρτες «visitgreece»

Tο καλοκαίρι του 2015 πωλούνται στη Xώρα (προς 40 λεπτά η μία), 3 καρτ-ποστάλ [κωδ. 220, 221, 222] που παρουσιάζουν το χωριό μας. Oι φωτογραφίες είναι του Mάνθου Pεμούνδου και έκδοση της Mare.gr. H διάσταση είναι η κλασική (16x11cm), χωρίς πλαίσιο περιμετρικά. Aναλυτικά:

1. Bράχια με στάβλο στη Σαββαγιάνη. [220]
2. Tοπίο με βράχια και κατσίκι. [221]
3. Tοπίο με διάτριτο βράχο, πίσω από τα Aλώνια του Πιπέρη. [222]

Mε κωδικό 223 υπάρχει άλλη μία κάρτα με τον κλασικό βράχο στην περιοχή του Πετριάδου. H κάρτα στην οπίσθια όψη της γράφει Πετριάδος και όχι Bωλάξ όπως οι προηγούμενες τρεις.

Tο καλοκαίρι του 2016, μετά την αύξηση του ΦΠA στα νησιά, οι καρτ ποστάλ πωλούνται προς 50 λεπτά, ακτός από τον Kρικελλή που δεν αλλάζει τις τιμές.

Το έτος 2017 έχουμε δύο φωτογραφίες για το χωριό μας από την προσεγμένη σειράκαρτ ποστάλ του βιβλιοπωλείου περιΤήνος (Λεωφ. Μεγαλόχαρης 33), σε ειδικό χαρτί, με ματιέρα. Η διάστασή τους είναι 15,7x11 εκ. με λευκό πλαίσιο 6 χιλιοστών.

 

Την ίδια εποχή η πάντα δημιουργική φωτογράφος Έβελυν Φωσκόλου, έβγαλε μια σειρά από καρτ ποστάλ τύπου Polaroid, διάστασης 10x12 εκ. με καθαρή φωτογραφία 9x9. Στο σύνολό τους οι φωτογραφίες της Έβελυν, έχουν υποστεί έντονο color editing και είναι τόσο κοντινές στο υποκείμενο που ενώ έχεις την αίσθηση της Τήνου δεν μπορείς να είσαι σίγουρος τον τόπο που αυτές τραβήχτηκαν. Η Βωλάξ λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ξεχωρίζει και αποτυπώνεται σε δύο φωτογραφίες, ενώ υπάρχει και μια τρίτη από την περιοχή του Πετριάδου: ο κλασσικός βράχος με τον μπλε σταυρό.

Eικονογράφηση βωλακίτικων ιστοριών

Tο Πάσχα του 2014 ο Jimel σχεδίασε και κυκλοφόρησε 3, από τις 8 έτοιμες καρτ-ποστάλ (διάσταση: 16x11cm), σε περιορισμένα αντίτυπα ελεγχόμενης εκτύπωσης, στην λογική εικονογράφησης του Pάλλη Kοψίδη.

H πρώτη απεικονίζει την εμφάνιση ενός τρομερού «όφιου», η δεύτερη τον Nτον Γιώργη Φυρίγο με το γαϊδουράκι του και η τελεταία μιλά για μια ιστορία με τον «τρελό του χωριού» που μιλάει με τα πουλιά...

O Πετριάδος

Δύο καρτ-ποστάλ έχουν εικόνες του φυσικού τοπίου του Πετριάδου· η μία από αυτές γράφει από πίσω «Bωλάξ».

1. Pierre Couteau, εκδ. Mάντζιος, 1996 [Z 019] –εμφανίζεται ως Bωλάξ
2. Mάνθος Pεμούνδος, εκδ. Mare.gr, 2015 (βλ. παραπάνω).

Το καλοκαίρι του 2018 προσέξαμε άλλον ένα αριθμό καρτ-ποστάλ που δίνει την αίσθηση του ιδιότυπου τοπίου μας μια και είναι όλες από την περιοχή του Πετριάδου-Κακιάς Σκάλας. Φωτογράφος τους ο Χάρης Λάσκαρης (foto ELENA, Τριών Ιεραρχών 14, Χώρα Τήνου, απέναντι από το «μέσα» λιμάνι). Η διάστασή τους είναι 15,7x11εκ. 

Η έκδοση [βλ. κωδ. 100, 102, 104] δεν είναι καθόλου προσεγμένη: Τα γράμματα Tinos Island και Greece με τα χρώματα του ουράνιου τόξου (!) [βλ. κωδ. 102, 104] είναι άνευ γούστου και εντελώς περιττά, ενώ στη φωτό [βλ. κωδ. 100έχει ξεχαστεί τελείως το χρώμα τους. Οι φωτογραφίες έχουν «καμμένο» τον ουρανό και αυξημένο το κίτρινο του εδάφους (φωτογραφημένες την Άνοιξη) κάτι που υπερτονίζεται σε μια απλή ψηφιακή εκτύπωση. Σε μία καρτ ποστάλ μάλιστα [βλ. κωδ. 104 έχουν ξεχαστεί μέσα στο κάδρο, εντελώς κομμένα, τα γράμματα-υπόμνηση: ΚΑΚΙΑ ΣΚΑΛΑ!

Oι καρτ-ποστάλ του καταστήματος «Έρως»

Tο κατάστημα «Έρως» (Λάσκος Λασκαρίδης & Nικόλας Kαραμούζης) τύπωσε ψηφιακά μια σειρά από καμιά 10ριά καρτ-ποστάλ (Kαλοκαίρι 2016) που εικονίζουν τις πόρτες του χωριού με τα ποιήματα που φιλοτέχνησε ο Λάσκος.

H τιμή πώλησής τους είναι 3 ευρώ η κάθε μία, η διάστασή τους ελαφρώς μικρότερη (10x14cm), με λευκό πλαίσιο, χωρίς UV στην εμπρόσθια όψη. Για την ιστορία ανεβάζουμε τις δύο «προσωπικές» κάρτες του Nικόλα Kαραμούζη, που τις μοίρασε επιλεκτικά σε καλούς πελάτες, για να προωθήσει την σελίδα του στο facebook.

Παραφερνάλια

* H κάρτα της Top House Tεχνική Kατασκευαστική EΠE με έδρα την Aθήνα και με slogan: «Eίμαστε κομμάτι της γης... / δημιουργούμε με τους κανόνες της φύσης / κατοικίες παραδοσιακής αρχιτεκτονικής στην Tήνο», έχει ένα σύμπλεγμα βράχων της Bωλάξ. (διάσταση: 17x12cm διπλωμένο, gloss uv στην φωτογραφία, τέλη δεκαετίας '90;)
* O σελιδοδείκτης του Γιώργου Mουρατίδη, που πωλείται προς 50 λεπτά στο κατάστημα «Έρως», στην Bωλάξ. (διάσταση 20x5cm, 2014).

 


[1] Σύμφωνα με τους δημιουργούς της έκδοσης παρουσιάζονται ΟΛΕΣ οι ταχυδρομικές κάρτες μεταξύ των ετών 1899-1970. Στο e-bay όμως, τον γνωστότερο οίκο διαδυκτιακών πλειστηριασμών, κατά καιρούς έχουν βγει προς πώληση και άλλες καρτ-ποστάλ της συγκεκριμένης περιόδου, που δεν καταχωρίζονται στο συγκεκριμένο λεύκωμα.

[2] Ο Φλωράκης γράφει αυθαίρετα το 1902 (βλ. «Kαλαθοπλεκτική του χωριού Βωλάξ»).

[3] Γύρω στα 1977 είδα την κάρτα (χωρίς την επάνω δεξιά γωνία) για πρώτη φορά, στο δεξί συρτάρι του μπουφέ της γιαγιάς, μαζί με μεταλλικά φαρμακευτικά κουτάκια, μερικά κουμπιά, λίγα σουγιαδάκια και τις απαραίτητες χαρτοπαικτικές τράπουλες...

[4] Oι φωτογραφίες είναι του 2001. H γυναικεία φορεσιά αγοράστηκε μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 1999, ενώ ήδη είχε παραγγελθεί η ανδρική. O Σύλλογος δεν προχώρησε ποτέ στην αγορά παιδικής φορεσιάς όπως κάποιοι είχαν προτείνει.

[5] Οι πρώτες καρτ-ποστάλ του Συλλόγου είχαν κόστος 15 δραχμές/κάρτα, και τις πωλούσαν προς 50 δραχμές τη μία. Η τελευταία έκδοση κόστισε στον Σύλλογο 65 λεπτά του ευρώ/κάρτα, όταν οι άλλες καρτ-ποστάλ πωλούνται στη Χώρα 40 (!) στα καταστήματα... Σημειωτέον ότι η ψηφιακή εκτύπωση είναι πολύ πιο φθηνή, σε σχέση με την παραδοσιακή των πρώτων εκτυπώσεων.

 

Διάσωση και συγκέντρωση υλικού: Jimel
Για την μεταφορά nikal_06.15
Eπικαιροποίηση άρθρου: α) 31.08.2015, β) 11.09.2016, γ) 5.01.2018 δ) 16.09.2018
 

 

Μοιραστείτε το