Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!

Για τα παλιά χρόνια δεν έχουμε ιδιαίτερα στοιχεία για την εκπαίδευση στην Τήνο, και δυστυχώς γνωρίζουμε ελάχιστα για το χωριό. Όμως, είναι γνωστό ότι από το 1715, επί Τουρκοκρατίας, ο ίδιος ο Σουλτάνος είχε παραχωρήσει κάποια προνόμια στο νησί και μέσα σ' αυτά υπήρχε η δυνατότητα εκπαίδευσης σε κάποιο βαθμό και μορφή. Πέρασε, όμως, πάνω από ένας αιώνας –από το 1835– όταν η εκπαίδευση άρχισε να λειτουργεί πλέον συστηματικά και σύμφωνα με τα δεδομένα της εποχής.

Το πιο παλιό σχολείο (αλληλοδιδακτικό) για τα παιδιά από τα Πάνω Μέρη, λέγεται ότι, λειτούργησε στο χωριό Μέση με δαπάνες κυρίως του Ιερού Ιδρύματος Ευαγγελιστρίας. Ο π. Μάρκος Φώσκολος πιστεύει ότι προτιμήθηκε η Μέση, σαν κεντρικό σημείο, για την εξυπηρέτηση των επιμέρους μεγάλων οικισμών Στενής και Φαλατάδου.

Το 1845 ζητήθηκε να συσταθούν τα δημοτικά σχολεία της Στενής και του Φαλατάδου, και κάποια στιγμή πρωτοστεγάστηκαν σε καθαρά ιδιωτικούς χώρους. Στη Στενή, μάλιστα, λειτούργησε ένα ενιαίο συγκρότημα δυο οικιών. Κάτι ανάλογο υπήρχε με τα δύο παλιά παπαδικά του χωριού –για τα αγόρια– και τις οικίες των καλογραιών –για τα κορίτσια. Αυτά αποτέλεσαν τους πρώτους πυρήνες σχολικής παιδείας του χωριού. 

Κάπως έτσι, τα παιδιά της εποχής, μάθαιναν υποτυπωδώς την αλφαβήτα σε σπίτια και όχι σε κανονικό σχολείο. Η αλήθεια ήταν ότι τα αγόρια από πολύ νωρίς βοηθούσαν τους πατέρες τους στα χωράφια, και τα κορίτσια της μητέρες τους στις δουλειές του σπιτιού, ώστε οι ώρες «των μαθημάτων» να αποτελούν την εξαίρεση. 

Σίγουρα υπήρχε πρόβλημα με την έλλειψη σχολείου στα Πάνω Μέρη, και τουλάχιστον το 1873, διασώζεται επιστολή στο Αρχείο της Επισκοπής (7.12.1873) υπογράφουν οι αρχηγοί των οικογενειών των πέντε γύρω χωριών (Βωλάξ, Σκαλάδος, Κρόκος, Κουμάρος και Λουτρά) για την ίδρυση ενός δημοτικού σχολείου, ζητώντας την εξασφάλιση ενός διδασκάλου από τον επίσκοπο.

Τα παιδιά της Βωλάξ και του Κουμάρου πήγαιναν στο πλησιέστερο Δημοτικό Σχολείο του Σκαλάδου, που λέγεται ότι ιδρύθηκε το 1887. Λογικά όμως, από το μαθητολόγιο του σχολείου, πρέπει να πρωτολειτούργησε το 1923.

Το 1900 ανεγέρθηκε σχολική αίθουσα στον Φαλατάδο και τέσσερα χρόνια σργότερα σχολείο στη Στενή. Πάντως, από το αρχείο του σχολείου του Φαλατάδου, προκύπτει ότι από το 1916 και για ένα μικρό χρονικό διάστημα τα παιδιά της Βωλάξ και του Κουμάρου μεταφέρθηκαν στο σχολείο του Φαλατάδου, γι αυτό και η σχολική χρονιά έφτασε τους 110 εγγεγραμμένους μαθητές! 

Σίγουρα πάντως, το μαθητολόγιο του σχολείου του Σκαλάδου μας δίνει κάποιες πληροφορίες για τα παιδιά από τη Βωλάξ. Ενδεικτικά:

1923-24 (το πρώτο μαθητολόγιο που βρίσκουμε)

όνομα γέννηση ηλικία επάγγ. πατέρα τάξη
Βίδος Ιακ. Ανδρέας 1910 13 γεωργός -
Ξενόπουλος Ι. Νάτσιος 1911 13 γεωργός -

1930-31 (το πλουσιότερο μαθητολόγιο: 77 παιδιά για μονοθέσιο!

όνομα γέννηση ηλικία επάγγ. πατέρα τάξη
Βίδος Ιακ. Άγγελος - 13 ορφανός έκτη
Κολλάρου Π. Λίζα 20/06/1919 11 γεωργός πέμπτη
Ζαλώνης Φρ. Πέτρος - 13 καλαθοποιός τετάρτη
Φυρίγος Ιγν. Αντώνιος - - καλαθοποιός τρίτη
Σιγάλα Ι. Άννα - 9 καλαθοποιός τρίτη
Φυρίγου Μ. Άννα - 12 καλαθοποιός τρίτη
Χαρικιόπουλος Ι. Νικηφόρος - 10 γεωργός δευτέρα
Χαρικιοπούλου Ι. Κονκέπτα - 8 γεωργός δευτέρα
Ζαλώνης Φρ. Ιάκωβος - 6 καλαθοποιός πρώτη
Βίδος Ν. Γεώργιος - 6 καλαθοποιός πρώτη
Χαρικιόπουλος Ι. Ιγνάτιος - 6 γεωργός πρώτη
Φυρίγος Μ. Ιωάννης - 6 γεωργός πρώτη
Φυρίγος Μ. Μάρκος - 6 καλαθοποιός πρώτη

Μετά τον πόλεμο, οι Μαριανοί Αδελφοί βοήθησαν αρκετά παιδιά του χωριού και πολλές γενιές μεγάλωσαν με τις αρχές και τις αξίες των σχολείων τους. Για τα κορίτσια, που οι γονείς τους ήθελαν να μορφωθούν, υπήρξε η αξιολογότατη σχολή των Καλογραιών, στα Λουτρά.

Σταδιακά μετά τον πόλεμο, όπως σε όλη την Ελλάδα, τα πιο πολλά παιδιά έφυγαν απ' το χωριό –ή πιο σωστά από το νησί. Το αποτέλεσμα ήταν η δεκαετία του '80 να έχει μονοψήφιο αριθμό παιδιών στο Σκαλάδο και μόλις 14 στον Φαλατάδο. Σήμερα τα λιγοστά παιδιά που μένουν στη Βωλάξ παρακολουθούν τα μαθήματά τους στη Στενή (Δημοτικό) και στη Χώρα (Γυμνάσιο-Λύκειο). Αρκετά άτομα, με καταγωγή το χωριό, εργάστηκαν και εργάζονται ως εκπαιδευτικοί στην Αθήνα και την Χώρα της Τήνου.

 

Για την μεταφορά: mix_06.2015

Μοιραστείτε το