Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!

ονομασία

Εμφανίζονται αναρτήσεις με την ετικέττα ονομασία.   Ολες οι ετικέττες, Ολες οι αναρτήσεις

Το όνομα ενός τόπου δεν είναι μια απλή διανοητική πράξη, είναι κάτι πολύ περισσότερο από σημείο αναγνώρισης. Το όνομα αποτελεί σύμβολο ταυτότητας –το ίδιο ισχύει και για το Bωλάξ!

Eξελληνισμός

Προάγγελος των μεγάλων αλλαγών στις τοπικές ονομασίες αποτέλεσε η απελευθέρωση του '21. Tα γεωγραφικά όρια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους ορίστηκαν στην αρχή, μεγάλωσαν στη συνέχεια και άλλαξαν στην πορεία. Παράλληλα, κρίθηκε απαραίτητη μια οργανωμένη εθνική επιχείρηση εξελληνισμού των τοπωνυμίων. συνέχεια...


Χειρόγραφο Ησυχίου (800 μ.Χ.).

Ας παρακολουθήσουμε την πορεία τη λέξης "βώλαξ", από την πρωταρχική της έννοια, στα βιβλία του 17ου αιώνα, μέχρι σήμερα, στις σύγχρονες εγκυκλοπαίδειες, ως τοπωνύμιο.

O πρώτος που αναφέρει τη λέξη "βώλαξ" –φυσικά όχι για το χωριό, που δεν υπήρχε ακόμη– ήταν ο Ησύχιος, που έζησε στον 5ο αιώνα μ.Χ., στο εγκυκλοπαιδικό του πόνημα. Το έργο αυτό μεταφέρθηκε μέσα από πάμπολλες χειρόγραφες καταγραφές ώστε, το 1514, μπόρεσε να μεταφερθεί και να τυπωθεί σε βιβλίο, από τον Άλδο Μανούτιο στη Βενετία. Τίτλος του: «Ησυχίου Γραμματικού Αλεξανδρέως Συναγωγή Πασών Λέξεων Κατά Στοιχείον εκ των Αριστάρχου και Απίωνος και Ηλιοδώρου». Από τότε, εκατοντάδες βιβλία αναφέρουν τη λέξη "βώλαξ/βωλάξ". Ας δούμε κάποια χαρακτηριστικά από αυτά σε ένα ταξίδι από τις αρχές του 17ου αιώνα μέχρι και τη δεκαετία του '70, όπου η Βωλάξ έγινε γνωστή: συνέχεια...

Για να μιλήσει κανείς για την ιστορία ενός χωριού δεν φτάνει μόνο να βάλει κάποια στοιχεία τα οποία έχουν δημοσιευτεί ή κάποια άλλα τα οποία βρίσκονται ακόμη σε χειρόγραφα και που περιμένουν κάποια στιγμή να εκδοθούν. Πρέπει να κάνει πολύ μεγαλύτερες και περισσότερες έρευνες, να ανατρέξει στους κατοίκους του χωριού και να συγκεντρώσει όλες τις δυνατές πληροφορίες ώστε να καταφέρει να παρακολουθήσει την ιστορική πορεία ενός οικισμού.

Δυστυχώς, τα στοιχεία που γνωρίζουμε για τα χωριά της Τήνου είναι ελάχιστα σε σχέση με τα χρόνια ύπαρξης των χωριών αυτών, με συνέπεια, να μην γνωρίζουμε πότε ακριβώς κτίστηκε η Βωλάξ. Εξάλλου, στο βιβλίο Ανεξερεύνητη Τήνος αναφέρει ότι: «το πότε κτίστηκε είναι αδύνατον να προσδιοριστεί, ωστόσο πρέπει να είναι από τα παλαιότερα του νησιού». [Βάλυ Βαϊμάκη, σελ. 182]

Γνωρίζουμε, εξάλλου, ότι τα χωριά που έχουν κατάληξη σε -άδος ήταν φέουδα από την εποχή των Γκίζηδων (1207-1390), [1] σε αντίθεση με τα υπόλοιπα που προϋπήρχαν χρονικά. Το διπλανό χωριό Σκαλάδος, από το όνομα της οικογένειας Cicala, κτίσθηκε μετά το 1200 και συνέδεσε τα Πάνω με τα Κάτω Μέρη με τα ήδη υπάρχοντα χωριά. Ένα από αυτά είναι και η Βωλάξ, με την ιστορία της να χάνεται στα βάθη των αιώνων. Το χωριό πιθανότατα να είναι μεταβυζαντινό, σίγουρα υπήρξε τον μεσαίωνα ενώ, δεν αποκλείεται η περιοχή να κατοικήθηκε πάνω από 2.000 χρόνια προ Χριστού, αφού μέσα στα βράχια, στην περιοχή Αποκωλιασμένη, βρέθηκαν τρία-τέσσερα κομμάτια οψι(δι)ανού αυτής της περιόδου.

συνέχεια...

Στο λαογραφικό μουσείο της Βωλάξ υπάρχει ένα βιβλίο όπου ο κάθε επισκέπτης μπορεί να γράψει τις εντυπώσεις του. Τελευταίως, ξεφυλλίζαμε κάποια από αυτά τα βιβλία για να δούμε ποιοι επισκέφτηκαν το χωριό μας και τι τους εντυπωσίασε. Ένας ταξιδιώτης έγραφε: «Πόσο ταιριάζουν αυτά τα γράμματα σ' αυτό το μέρος!». Φαίνεται να είχε δίκιο...

Για να εμφανίζεται, να ακούγεται, να «κείται» καλώς το όνομα πρέπει να έχει τα κατάλληλα, τα αρμόζοντα γράμματα («τα προσήκοντα δει αυτόν γράμματα έχειν», κατά τον Πλάτωνα). [1]

Oι αρχαίοι έγραφαν κεφαλαία τα γράμματα, όπως λέμε σήμερα. Η μικρογράμματος γραφή, τα πεζά, «αλλοίωναν τον αρχέγονο συμβολισμό τους ο οποίος ήτο απολύτως σύμφωνος προς το σχήμα τους». [2] Tα πεζά γράμματα αναπτύχθηκαν σιγά-σιγά, στους ελληνιστικούς χρόνους, την διάρκεια της μεγάλης παραγωγής των χειρογράφων. Oι διάφοροι αντιγραφείς άρχισαν να στρογγυλεύουν τις γωνίες και να αλλοιώνουν το γεωμετρικό τους σχήμα, το οποίο είχε επιμεληθεί ο ίδιος ο Πυθαγόρας («Πυθαγόρας του κάλλους αυτών επιμελήθη, εκ της κατά γεωμετρικόν γραμμής, ρυθμίσας αυτά γωνίαις και περιφερείαις και ευθείαις»). [3]

Αλλά ας δούμε τα γράμματα ΒΩΛΑΞ, ένα-ένα. συνέχεια...

Κάθε τόπος έχει το δικό του όνομα, τον δικό του χαρακτήρα, την δικιά του ταυτότητα. Ιστορίες, θρύλοι και δοξασίες δημιουργήθηκαν στο διάβα των αιώνων μέσα και γύρω από το όνομά του. Ποιο είναι ακριβώς το όνομα του χωριού μας;

Το χωριό δεν είναι μια απλή, στιγμιαία συγκέντρωση ανθρώπων. Είναι μια ιστορική συνέχεια από γενιές που διαδέχονται η μία την άλλη, πάνω στον ίδιο καμβά, στα ίδια κτίρια, στους ίδιους δρόμους. Νέα κτίσματα γίνονται, καινούργια έργα επεκτείνουν τα όρια του χωριού, όμως η εσωτερική δομή του δεν αλλάζει.

Το όνομα ενός τόπου δεν είναι μια απλή διανοητική πράξη. Όπως και στον άνθρωπο, το όνομα είναι κάτι πολύ περισσότερο από σημείο αναγνώρισης. Το όνομα γίνεται σύμβολο μιας ταυτότητας. συνέχεια...